ਨਿਊਯਾਰਕ – ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐੱਸ ਸਿਟੀਜਨਸ਼ਿਪ ਐਂਡ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (ਯੂ.ਐੱਸ.ਸੀ.ਆਈ.ਐੱਸ) ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ 8.7 ਲੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 59,100 ਲੋਕ ਭਾਰਤੀ ਹਨ। ਇਹ ਮੈਕਸੀਕੋ (1.1 ਲੱਖ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੰਬਰ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਗਣਨਾ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯੌਰਕ ਦੇ ਮੇਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਹਨ ਪਰਡਿਊ ਮੁਤਾਬਕ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 2025 ’ਚ ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਹੋਲਡਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 4 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਉੱਥੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿਰਫ਼ 1.35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀ, ਯੋਗਦਾਨ ਚਾਰ ਗੁਣਾ!
ਹੁਣ ਤਕ ‘ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ’ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਸ ਗਏ ਹਨ, ਭਾਵ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ‘ਓਵਰਸੀਜ਼ ਇੰਡੀਅਨ’ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 45 ਲੱਖ ‘ਓਵਰਸੀਜ਼ ਇੰਡੀਅਨ’ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 1.35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਇੰਡੀਅਜ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ‘ਓਵਰਸੀਜ਼ ਇੰਡੀਅਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਸੰਘ (ਸੀ.ਆਈ.ਆਈ-ਇੰਡੀਆ) ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਰੂਟਸ, ਅਮਰੀਕਨ ਸੋਇਲ’ (2023) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਚ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ 163 ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 40 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਦਰਾ ਵਿੱਚ 3.35 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ 2023-24 (ਲੱਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਕੁੱਲ ਜੀ.ਐੱਸ.ਟੀ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਲੱਗਭਗ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਾਰਨ 4.25 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਜਦਕਿ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਰ. ਐਂਡ ਡੀ. ’ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਲ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਵਿੱਚੋਂ 44 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਔਫ਼ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਥੇ 90 ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ 64 ਯੂਨੀਕੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਸਟੇਟ ਬਿਊਰੋ ਔਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਦੀ 2022-23 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀ ਹਰ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ 7.7 ਬਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀ ਸਭਾ ਦੇ ਕੁੱਲ 15 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5 ਮੈਂਬਰ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਕੁੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ (ਕੁੱਲ 24 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 22। ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ (ਨਿੱਕੀ ਹੇਲੀ, ਸੀਮਾ ਵਰਮਾ, ਲੱਖਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ) ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80 (ਅਜੀਤ ਪਾਈ, ਰਾਜ ਸ਼ਾਹ ਸਮੇਤ) ਟਰੰਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੋਸੇਫ਼ ਬਿਡੇਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ (130 ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ, ਨੀਰਾ ਟੰਡਨ, ਵਨੀਤਾ ਗੁਪਤਾ, ਵੇਦਾਂਤ ਪਟੇਲ) ਮੁੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ-33.30 ਕਰੋੜ ਯੂ.ਐੱਸ.ਏ. ਆਬਾਦੀ। 44.60 ਲੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹਨ
ਚੀਨ -54.35 ਲੱਖ, ਭਾਰਤ-44,60 ਲੱਖ, ਫ਼ਿਲੀਪੀਨਜ਼-40.37 ਲੱਖ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ- 5.44 ਲੱਖ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼-1.85 ਲੱਖ।