ਬੀਜਿੰਗ – ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਤਰਨਾਕ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ‘ਚ 26 ਮਈ ਦੀ ਘਟਨਾ ‘ਚ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਜੇ-16 ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੀ-8ਏ ਪੋਸੀਡਾਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੁਟੀਨ ਗਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਰੋਕਿਆ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ‘ਖਤਰਨਾਕ’ ਚਾਲ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੀ-8 ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਯੂਐਸ EP-3 ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਨੇਵਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜੈੱਟ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅਮਲੇ ਨੂੰ 10 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨਬਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬੀਜਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਘੁਸਪੈਠ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੀਜਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਤੱਟ ਤੋਂ 2,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,200 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵਧਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰਵੱਈਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ, ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪੀ-8 ਏ ਪੋਸੀਡਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਫਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅਮਲੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ‘ਚ ਪੈ ਗਈ।
ਚੀਨ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ‘ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲ ਮਾਰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ‘ਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਟਾਪੂਆਂ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ, ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਕਮਾਂਡਰ ਐਡਮ ਜੌਨ ਸੀ. ਐਕੁਲੀਨੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੌਜੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਂਟੀ-ਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਿਸਟਮ, ਲੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਜੈਮਿੰਗ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਸ਼ਤ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾ ਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੀਜਿੰਗ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਆਈ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਓਵਰਫਲਾਈਟ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।