ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ 58.98 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ ਕਰੀਬ 2400 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ 46.51 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 6500 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 4400 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਆਇਆ ਸੀ।
ਖੁਰਾਕ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਨਸਪਤੀ ਘਿਓ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਮਤ 101.96 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 3.61 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ 19.12 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 2.206 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ‘ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਕਣਕ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ੀਰੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਹ, ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ ‘ਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖੁਰਾਕ ਸੰਕਟ ‘ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸੋਕੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (ਆਈਐਮਐਫ) ਦੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਿਆ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ 121.15 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਮਤ ‘ਚ 75.34 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਪਗ 40 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਅਤੇ 6 ਲੱਖ ਟਨ ਖੰਡ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੀ 44.64 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 300 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।