ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦਿਆਂ ਜਿਸ ਵੀ ਭਾਵ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਕੇਵਲ ਉਸੇ (ਜੋਨੀ/ਅਵਸਥਾ) ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ‘ਸਰੀਰ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੇਵਲ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਇਸਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਪੰਜ ਕੋਸ਼ਾਂ — ਅੰਨਮਈ, ਪ੍ਰਾਣਮਈ, ਮਨੋਮਈ, ਵਿਗਿਆਨਮਈ ਅਤੇ ਅਨੰਦਮਈ ਤੱਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਕੇਵਲ ਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਨਮਈ ਕੋਸ਼ (ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ) ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪ੍ਰਾਣਮਈ ਕੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਤਮਾ ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ 1943 ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅਕਾਲ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ 30 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੜਕਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਖੜਕਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ? ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁੱਖੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਲਈ ਇੱਛਾ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਭੋਜਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਤਾਬੂਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਲਟਕਦੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ… ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਸਰੀਰ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲੇਗਾ — ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ‘ਧਿਆਨ ਆਸ਼ਰਮ’ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਸਨਾਤਨ ਕ੍ਰਿਆ: ਦ ਏਜਲੈੱਸ ਡਾਇਮੈਂਸ਼ਨ’ ਉਮਰ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ (anti-ageing) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ www.dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਜਾਓ ਜਾਂ dhyan@dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।