ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ (ਸੰਸਦ) ਦੇ ਸਦਨ ਦੀ ਸਪੀਕਰ ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਨੈਂਸੀ ਦੇ ਤਾਇਵਾਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਤਾਇਵਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਪੀਕਰ ਨੈਂਸੀ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕੇਗਾ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਇਹ ਧਮਕੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋ ਬਿਡੇਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਲੰਬੀ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਰਸ਼ ਵੀ ਪੰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਤਣਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ: ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਈਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ. ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਬਿਡੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੀ ਸਟੈਂਡ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਡੇਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਗਰਮ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੀਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨੈਨਸੀ ਦੀ ਤਾਈਵਾਨ ਫੇਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਚੀਨ ਤਾਇਵਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਾਸ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਬਿਡੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਬਿਡੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੇਗਾ। ਬਿਡੇਨ ਅਤੇ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਫੋਨ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਲਿੰਕ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਨੈਨਸੀ ਦੀ ਤਾਈਵਾਨ ਫੇਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ।
ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੂ ਜਿਜਿਨ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੈਨਸੀ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਤਾਈਵਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹਮਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨੈਨਸੀ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰੋਕਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ‘ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ’ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਝਾਓ ਲੀਜਿਨ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨੈਨਸੀ ਤਾਈਵਾਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਤਾਇਵਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਪੀਕਰ ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਦੀ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਪੇਲੋਸੀ ਆਪਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਚੀਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਫੌਜੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਇਸ ਧਮਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ‘ਚ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਚੀਨ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਵੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।