ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੁਧਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 2017-19 ਵਿੱਚ 904 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2021-23 ਵਿੱਚ 917 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ 2025 ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸੂਚਕ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਦਲਦੇ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਿੰਗ-ਅਨੁਕੂਲ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2008 ਅਤੇ 2023 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦਾਖਲਾ ਅਨੁਪਾਤ 2021-22 ਅਤੇ 2022-23 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 28.5 ਤੋਂ 30.2 ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ 28.3 ਤੋਂ 28.9 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 15 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 2022 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 37.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 45.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ। 2017 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 73.80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 102.54 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਡੇਟਾ ਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਬੂਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੰਿਗ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ 50 ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂ ਲਈ ਮੈਟਾਡੇਟਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।