ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਬੀਐਸਈ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਕੈਡਮੀ (ਐਨਡੀਏ), ਖੜਕਵਾਸਲਾ (ਪੁਣੇ), ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ., ਇਜ਼ੀਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੈਡਿਟਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 33 ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨਪੁਰੀ, ਝਾਂਸੀ ਅਤੇ ਅਮੇਠੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2 ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲੰਦਾ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਰਿਆਣਾ (ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਅਤੇ ਰੇਵਾੜੀ) ਵਿੱਚ 2 ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ (ਚਿੱਤੌੜਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਝੁੰਝਨੂ) ਵਿੱਚ 2 ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ (ਕਪੂਰਥਲਾ) ਵਿੱਚ 1 ਹੈ।
ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 6ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਮਰ 10 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ 5ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਉਮਰ 13 ਤੋਂ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (ਐਨਟੀਏ) ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲਜ਼ ਐਂਟਰੈਂਸ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨੇਸ਼ਨ (ਏਆਈਐਸਈਈ) ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, aissee.nta.nic.in ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। 6ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 300 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ, ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੁੱਲ 125 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ, 400 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 150 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਫ਼ੀਸ 1.39 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, SC/ST ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ 1.37 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹੈ।