ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ। 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਨੂੰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ‘ਤੇ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਲ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਏ।
26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਣਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਦਿਨ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਿਆਂ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਸਾਡੇ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਪਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ, ਲੋਹ ਪੁਰਸ਼, ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਧੰਨਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ, ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਬੁਣਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 7 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ, ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ, “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ” ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ 150ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੀਤ, ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਦਾ ਭਜਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਭਾਰਤੀ ਨੇ “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਯੇਨਬੋਮ” ਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਆਓ ਅਸੀਂ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੀਏ।” ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਨੇ “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ” ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ “ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ” ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ।
ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। 2021 ਤੋਂ, ਨੇਤਾਜੀ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ “ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਵਸ” ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਜਿੱਤ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਣ। ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦਾ ਨਾਅਰਾ “ਜੈ ਹਿੰਦ” ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸਾਡੇ ਜੀਵੰਤ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਾਡੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸਮਰਪਿਤ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨ, ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਕ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਿਆਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸਮਰਪਿਤ ਡਾਕਟਰ, ਨਰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਮਿਹਨਤੀ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਹੋਣਹਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਾਡੀਆਂ ਅਮੀਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਊਰਜਾਵਾਨ ਉੱਦਮੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਵਪੂਰਨ ਲੋਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਾਗਰਿਕ ਸਾਡੇ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਡੇ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਾਡੇ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਅੱਜ, 25 ਜਨਵਰੀ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੋਟਰ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਬਾਲਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਜਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਈ। ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਵੋਟਰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੋਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸਾਡੇ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। “ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ” ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਧਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 57 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 56 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਸਾਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 10 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ self-help-groups ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਤੱਕ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਤੱਕ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ICC Women’s Cricket World Cup ਅਤੇ ਫਿਰ Blind Women’s T20 World Cup ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ, ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਖੇਡ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ।
ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ‘ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੰਦਨ ਐਕਟ’, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ, ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਲੰਿਗ ਸਮਾਨਤਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ, ਵਾਂਝੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਦੇਸ਼ ਨੇ ਧਰਤੀ ਆਬਾ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ‘ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ “ਕਬਾਇਲੀ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ” ਮਨਾਇਆ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। “ਆਦਿ ਕਰਮਯੋਗੀ” ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਹੀਂ, ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੁਨਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਕਲ ਸੈੱਲ ਅਨੀਮੀਆ ਖਾਤਮਾ ਮਿਸ਼ਨ” ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 60 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਏਕਲਵਿਆ ਮਾਡਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 140,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ‘ਧਰਤੀ ਆਬਾ ਜਨਜਾਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਉਤਕਰਸ਼ ਅਭਿਆਨ’ ਅਤੇ ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜਨਮਨ ਯੋਜਨਾ’ ਨੇ PVTG ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨ, ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹਨ। ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਦੇ ਉਚਿਤ ਭਾਅ ਮਿਲਣ, ਰਿਆਇਤੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬੀਜ, ਸਿੰਚਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ। ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ’ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੱਖਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫਸਣ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ, ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਅੰਨ ਯੋਜਨਾ’, ਜੋ ਅੰਤਯੋਦਯ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ 1.4 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਲਗਭਗ 810 ਮਿਲੀਅਨ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਟਾਇਲਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਾਲੇ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕੇ ਘਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਯਤਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਰਵੋਦਿਆ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀ, ਖਿਡਾਰੀ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ professionals, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਝੰਡੇਬਾਜ਼ ਹਨ। ‘ਮਾਈ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ’, ਜਾਂ ‘MY ਭਾਰਤ’, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ 2047 ਤੱਕ, ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਨਿਰੰਤਰ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ, ਜੀਐਸਟੀ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੀਐਸਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਰਤ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ‘ਲੇਬਰ ਕੋਡ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਅਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕਵੀ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹਾਂ: “ਜਾਤੀ-ਭੇਦਮ ਮਤਿ-ਦਵੇਸ਼ਮ, ਏਦੁਮ-ਇਲਾਦੇ ਸਰਵੁਮ ਸੋਦ-ਰਤਵੇਨ ਵਦੂਨ, ਮਾਤਰੁਕਾ-ਸਥਾਨ ਮਾਨਿਤ।”
ਇਹ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ, ਨਵੇਂ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਦਵਾਈ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਰਾਸਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ “ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਮਿਸ਼ਨ” ਵਰਗੇ ਯਤਨ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ, ਲੱਖਾਂ ਅਨਮੋਲ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਕੇ, ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੁਣ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਚੰਗਾ ਸ਼ਾਸਨ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੇਲੋੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਲਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਲਾਭ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਸੌਖ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਬਣਾਉਣਾ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਰਾਹੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
ਸਿਆਚਿਨ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ, ਮੈਂ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇਖਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼, ਸੁਖੋਈ ਅਤੇ ਰਾਫੇਲ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਮੈ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਜੰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਆਈਐਨਐਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਮੈਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਆਈਐਨਐਸ ਵਾਘਸ਼ੀਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ। ਫੌਜ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਅੱਜ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ: “ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ,” ਜਾਂ “ਜੀਵਨ।” ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੀਏ ਕਿ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿਣ।
ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸੰਸਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਓ,
ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ। ਕਵੀ ਗੁਰੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: “ਓ ਅਮਰ ਦੇਸ਼ਰ ਮਿੱਟੀ, ਤੋਮਰ ਪੋਰ ਠੇਕੈ ਮਾਥਾ।”
ਯਾਨੀ,
ਹੇ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਿੱਟੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ’ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਣਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਣਾਈਏ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਹਾਰਦਿਕ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਧੰਨਵਾਦ!
ਜੈ ਹਿੰਦ!
ਜੈ ਭਾਰਤ!
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ।