ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਐਤਵਾਰ 8 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 21 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 23 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ 1990 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਈ। ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ 465 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 1,284 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਦੀ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐਲਡੀਪੀ) ਨੇ ਇਕੱਲੇ 316 ਸੀਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ 465-ਮੈਂਬਰੀ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਲਈ ਜਾਦੂਈ ਅੰਕੜਾ 261 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ 1955 ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐਲਡੀਪੀ) ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਯਾਸੁਹੀਰੋ ਨਾਕਾਸੋਨੇ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 300 ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਐਲਬਨੀਜ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ‘ਤੇ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਐਲਬਨੀਜ਼ ਨੇ ਸ਼ੁੱਭ-ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, “ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਗੇ।
64 ਸਾਲਾ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਦਾ ਜਨਮ 1961 ਵਿੱਚ ਨਾਰਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਦਫਤਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਼ਐਲਡੀਪੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸਾਧਾਰਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਹੈਵੀ ਮੈਟਲ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡਰੰਮ ਵਜਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਡਰੰਮ ਤੋੜਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਕੂਬਾ ਡਾਈਵਰ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੋਇਟਾ ਸੁਪਰਾ ਨਾਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਜਾਪਾਨ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸਵੂਮੈਨ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਸ਼ਰੋਡਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਐਲਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਉਹ 10 ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਾਰੀ ਹੈ।
ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਾਕੂ ਯਾਮਾਮੋਟੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਹ 2017 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਉਸਨੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਯਾਮਾਮੋਟੋ ਦੇ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਹੋਇਆਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਠਾਕਾਚੀ ਚਾਰ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਹੈ।
ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਜਾਪਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿੰਜੋ ਆਬੇ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਿੱਖੀ ਸ਼ਿੰਜੋ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿੰਜੋ ਆਬੇ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ, ਅਬੇਨੋਮਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਆਸਾਨ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਆਇਰਨ ਲੇਡੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਗਰੇਟ ਥੈਚਰ ਲਈ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਫੰਡਿੰਗ ਘੁਟਾਲੇ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਲਡੀਪੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹੈ, ਸਮਲੰਿਗੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੁਆਂਢੀ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਟੈਕਸ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਟਾਕਾਇਚੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁੜ ਚੋਣ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨਾਏ ਟਾਕਾਇਚੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਭਾਰਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।