ਪਰਿਵਰਤਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ – ਸੰਦਰਭ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਦਰ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ।
ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਨੇ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰਬਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਨਤੀਜੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ: ਸਾਡੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੁਦਰਾ ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਣਾ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਅਚਨਚੇਤ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਾਪਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਟਿਪਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1973 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (UNEP) ਦੁਆਰਾ “ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਸਾਲ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ, 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸਵੀਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ 2022 ਦਾ ਥੀਮ ਕੀ ਹੈ?
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ 2022 ਦਾ ਥੀਮ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਹੈ, “ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਜੀਵਨ” ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (UNEP) ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਾਤਾਰ 8 ਬਿਲੀਅਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ 1.6 ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸਾਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਦੀ ਥੀਮ — ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਰਤੀ — ਮੌਜੂਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਸਕੂਲਾਂ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
UNEP ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਜਲਵਾਯੂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵੱਲ ਤਰੱਕੀ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ 2022 “ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ, ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਕਾਰਵਾਈ” ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਹਰ ਥਾਂ, ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗੀ?
ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, 50% ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ, 2030 ਤੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 3.2 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 40% ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ-ਸਾਧਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਲਜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜਾ 2016 ਵਿੱਚ 9-14 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ 2040 ਤੱਕ 23-37 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ-ਜ਼ੀਰੋ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2050 ਤੱਕ, ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ!
ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਜੋ ਉੱਚ ਆਰਥਿਕ ਗੁਣਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਹੋਣ ਦੀ ਉੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ-ਵਿਆਪੀ ਡੀਕਾਰਬੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ।