ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 1.30 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 1.09 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚ 1.65 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰੈਮਿਟੈਂਸ ਸਕੀਮ (LRS) ਦੇ ਤਹਿਤ RBI ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਗਏ ਕੁੱਲ ਰੈਮਿਟੈਂਸ 2.59 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਨਿਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀ LRS ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਧ ਚਾਲੂ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ ਖਾਤੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 250,000 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
RBI ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ (LRS) ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ ਕੁੱਲ ਪੈਸੇ 2.59 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਮੁੱਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਖਰਚ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਪੂਲਿੰਗ ਵਰਗੇ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਹੋਰ ਯਾਤਰਾ” ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਖਰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 623 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ ਜੋ ਕੁੱਲ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚ ਦਾ ਲਗਭਗ 57% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਟਿਊਸ਼ਨ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਖਰਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਦਿਅਕ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਖਰਚ 450.1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰਾ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ‘ਤੇ ਖਰਚ 21.3 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੈਸੇ ਕੁੱਲ 389.7 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਨ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 266.1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। “ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ” ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 151.7 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 175.6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ 267.4 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਖਰੀਦਣ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 38.6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 51.3 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2024-25 ਵਿੱਚ ਐਲਆਰਐਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ 29.56 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਖਰਚ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।