ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ !

ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ 65% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਡੂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉਪਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਰੂਰਲ ਹੈਲਥ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ 2021 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 8% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ 2022 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ 23% ਕਮੀ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਘੱਟ ਸਾਖਰਤਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਾਰਨ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ GDP ਦਾ 1.3% ਹੈਲਥਕੇਅਰ (ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2023) ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਹੈ।

PHCs ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ, ਬਿਜਲੀ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ (NHM) ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਫੰਡ ਅਲਾਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਲਈ ਉੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭੱਤੇ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਓ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਰਗੇ ਰਾਜ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਸੇਵਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਨ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਹਤ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੋ। ਈ-ਸੰਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਓ। ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਾਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪਾ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਨੀਤੀ 2017 ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2.5% ਤੱਕ ਵਧਾਓ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਨ ਹਿੰਸਾ, ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ। ਇਹ ਕਾਰਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਜਿਹੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਅਕਸਰ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। “ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਸਾਡੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਗਦਾ ਕਾਲ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ, ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ – ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ, ਮਾੜੀ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”

ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਨ, ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕਲੀਨਿਕਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਅਕਸਰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। AI ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਨ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ-ਵਿਆਪਕ, AI-ਸਮਰੱਥ, ਹੱਬ-ਐਂਡ-ਸਪੋਕ ਮਾਡਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, AI ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਆਡਿਟਿੰਗ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਅਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ (AB-PMJAY) ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤ ਲੀਕ ਹੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਕਿ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, AI ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​​​ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਹੈਲਥ ਕਵਰੇਜ (UHC) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ, ਕਾਰਜਬਲ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨਵੀਨਤਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।