ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਜਿਹੜੇ ਵਿਧਾਇਕ ਜਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ‘ਤੇ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਲਈ ਬਦਲੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਝੂਠਾ, ਠੱਗ ਜਾਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਹਰ ਐਮ.ਐਲ.ਏ., ਐਮ.ਪੀ. ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਖਰਚਣ ਲਈ ਫੰਡ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿੱਲੂ ਰਾਮ ਬਣਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਸਧਾਰਨ ਹੈ – ਨਿੱਜੀ ਦਿਲਚਸਪੀ. ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਅਸੀਂ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਾ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਘਰੇਲੂ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਥੋਂ ਹੀ ਗੜਬੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਅੱਜ ਦਾ ਵੋਟਰ ਇਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਆਗੂ ਇਮਾਨਦਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਈਮਾਨ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ? ਕੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾ ਸਕਣ? ਉਸੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਲ-ਦਲ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ, ਮੌਕੇ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਦਲ-ਬਦਲੂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਜਨਤਾ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ, ਕੀ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ? ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ‘ਤੇ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ। ਤਾਂ ਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹਰ ਚਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ | ਦੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵੀ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੇ, ਉਹ ਨੇਤਾ ਜੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ..? ਜਦੋਂ ਦੂਸਰੀ ਪਾਰਟੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਬੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ….? ਹਰ ਛੁਟਭਈਆ ਨੇਤਾ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਦਲ-ਬਦਲੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਕੇ ਲੱਭਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੌਕਾ ਦੇਖ ਕੇ ਚਾਰੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਆ, ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿਓ। ਛੋਟੂਭਈਆ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨੁਕਸ ਕੱਢਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਖ਼ਬਰ ਛਾਪਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਦਮ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਮ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਪ ਵੀ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਸੰਕੋਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਉਲ ਬਾਦਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਲ-ਬਦਲੂ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਟਿਕਟ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਸਦਾ ਹੱਕ ਹੈ
ਲੋਕ ਸੇਵਕ ਦਾ ਅਰਥ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਟਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਚੋਣ ਲੜਨਾ, ਜਿੱਤਣਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ। ਅਹੁਦਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ‘ਤੇ, ਜ਼ਮੀਰ ਬੈਂਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਲੋਕ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ? ਸੱਤਾ ਲਈ ਦਲ-ਬਦਲੀ ਬੇਈਮਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਾਲਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੁਲੁਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ? ਦਲ ਬਦਲੀ ਦਾ ਹੁਣ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸਹੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਹੁਣੇ ਹੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਲਾਲੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਪਰੋਖੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਖਿਆਲ ਹੈ ਦੋਸਤੋ? ਕੀ ਗੁਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਬਾਬੂ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਣਗੇ? ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਲੱਖਣ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਵੈਸੇ ਪਾਰਟੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹੇ। ਪਾਰਟੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਲ-ਬਦਲੀ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੰਡਕਾਰੀ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਮਾਨ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਜਨਤਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ‘ਨਵੀਨਤਮ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੂਚਕ ਅੰਕ’ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗੀ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਦਲ-ਬਦਲੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਓ, ਇਹ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ ਨੇਤਾ। ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦਿਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।