ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕੇਂਦਰ ਖੜਗ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਮਨਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਲੈਣਾ ਹੈ।” ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕੋਲਸ ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਦੇ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਧਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਲੰਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਵੀ ਕਰੀਏ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਮਾਰ-ਏ-ਲਾਗੋ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ, “ਅਮਰੀਕਾ, ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 158 ਜਹਾਜ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਲ ਸੈਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 15 ਮੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਤੇਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਹੋਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ, “ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਤਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1,000 ਪੌਂਡ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਟਾਗਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 10,000 ਵਾਧੂ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 2,500 ਮਰੀਨ ਸਮੇਤ 3,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 119.5 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।