ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਸੋਚੀ ਸਮਝੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਾਈ ਗਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫਰਜ਼ੀ ਖਬਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਸੈਂਟਰ (DFRAC) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ।
ਡੀਐਫਆਰਏਸੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 60,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਖਾਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 7,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਗੱਲਾਂ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਡਿਬੇਟ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇਤਾ ਨੂਪੁਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਨਵੀਨ ਜਿੰਦਲ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ‘ਤੇ ਕਈ ਇਸਲਾਮਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਵਾਦ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਨੁਪੁਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਜਿੰਦਲ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਮੋਈਨ ਅਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਖਾਤੇ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਈਪੀਐਲ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਫਰਜ਼ੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਝੂਠ ਫੈਲਾਇਆ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਆਗੂ ਨਵੀਨ ਜਿੰਦਲ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਜਿੰਦਲ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਟਾਪ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋ ਮੁਹੰਮਦ, ਬਾਈਕਾਟ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵਰਗੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਏਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਝੂਠੀ ਖ਼ਬਰ ਚਲਾਈ ਸੀ ਕਿ ਓਮਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਖਿਲਾਫ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠ ਨਿਕਲਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਖਾਲਿਦ ਬੇਦੋਈਨ, ਮੋਇਨੂਦੀਨ ਇਬਨ ਨਸਰੁੱਲਾ ਅਤੇ ਅਲੀ ਸੋਹਰਾਬ ਵਰਗੇ ਨਫਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ।