ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ, ਮੰਦਿਰ-ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੀਜ 1990 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ‘ਸੋਮਨਾਥ ਤੋਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਯਾਤਰਾ’ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ 1984 ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 120 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1996 ਵਿੱਚ 13 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 13 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ। ਰਾਮ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਮਕਸਦ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤਤਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਵੀਐਚਪੀ) ਅਤੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਵਾਦਤ ਢਾਂਚਾ 1992 ਵਿਚ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 2024 ਲਈ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਦੂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕੋਲ 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਵਾਬੀ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਹੋਏ ਕਾਂਗਰਸ ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ‘ਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਨੇ ਪੰਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ 13 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਫਿਰ 13 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੁਣ 2014 ਅਤੇ 2019 ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਮੁੱਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਦੋ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦੇ ਭਾਜਪਾ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਦੂਜੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।