ਵਾਸਿੰੰਗਟਨ – ਰੂਸ ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਖਰ ‘ਚ ਗੱਲ ਜੰਗ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਨਾਟੋ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨ ‘ਚ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਕਮਿੰਗਟੈਂਗ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।1949 ‘ਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਆਈ ਸੀ। ਮਾਓ ਜੇ ਤੁੰਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਗਏ। ਕਮਿੰਗਟਾਂਗ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਤਾਈਵਾਨ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ 13 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤਾਇਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਤਾਈਵਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤਾਈਵਾਨ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਨ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਅਰਮੀਨੀਆ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝਗੜਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤਾਂ ਯੱਗ ਖੇਤਰ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਰਮੇਨੀਆ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਈਸਾਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ‘ਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸ ‘ਚ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ‘ਚ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਚ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ‘ਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1979 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਯਮਨ, ਸੀਰੀਆ ਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯਮਨ ‘ਚ ਸਾਊਦੀ ਗਠਜੋੜ ਤੇ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਹਾਉਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਠੰਡੀ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਜਨਮ 1948 ‘ਚ ਫਲਸਤੀਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। 55% ਫਲਸਤੀਨ ਤੇ 45% ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਗਿਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਯਹੂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਲਸਤੀਨ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਯੁੱਧ ‘ਚ ਫਲਸਤੀਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਫਲਸਤੀਨ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਚੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਹਮਾਸ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।