ਭਿਵਾਨੀ, ਹਰਿਆਣਾ
ਫੋਨ ‘ਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੌਣ ਕਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਵ ਕਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ, ਬੈਂਕ ਲੋਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਖਪਤਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਕਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਹੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ‘ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਚਾਹੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੌਣ ਕਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਵ ਕਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ, ਬੈਂਕ ਲੋਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਖਪਤਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਕਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ‘ਡੂ ਨਾਟ ਕਾਲ’ ‘ਚ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਖਿਲਾਫ ਸਖਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਦੋਂ ਚਾਹੁਣ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਮੰਗਵਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਡੂ ਨਾਟ ਕਾਲ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟੈਲੀ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟੈਲੀਕਾਮ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਥਾਰਟੀ (ਟਰਾਈ) ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਪਾਰਕ, ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਟੈਲੀਫੋਨ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (TRAI) ਦੀ ਸਖਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲਾਂ ‘ਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ SMS ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਟਰਾਈ ਨੇ 27 ਸਤੰਬਰ 2011 ਤੋਂ ਡੂ ਨਾਟ ਡਿਸਟਰਬ (DND) ਸੁਵਿਧਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੇਵਾ ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਟੈਲੀਕਾਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਟਰਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰਾਈ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵਸੂਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਜਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਇਲ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਬਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇਗੀ। ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੋਨ ਕਾਲ ਆਈ, ਖਪਤਕਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਡੋਦਰਾ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਫੋਰਮ ਨੇ ਟੈਲੀਕਾਲਰ ਕੰਪਨੀ ਆਈ-ਕਿਊਬ ਅਤੇ ਕਾਲਰ ਕਨ੍ਹਈਲਾਲ ਠੱਕਰ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਕਰਕੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲਈ 20,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਟੀ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 10-10 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਈ-ਕਿਊਬ ਅਤੇ ਵੋਡਾਫੋਨ ਐਸਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਵੀ ਖਪਤਕਾਰ ਭਲਾਈ ਫੰਡ ‘ਚ 10-10 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ, ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ। ਮਾਮਲਾ ਸਾਲ 2007 ਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਈ-ਕਿਊਬ ਅਤੇ ਕਾਲਰ ਠੱਕਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਬੇਵਕਤੀ ਕਾਲਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਕਾਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਯਮਤ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਕਾਲਾਂ ਵੀ ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ Truecaller ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਾਲ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡੂ ਨਾਟ ਡਿਸਟਰਬ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।