ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਐਨਜੀਟੀ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ) ਨੇ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਐਨਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਟ੍ਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਚਰੇ ਢੇਰ ਜਾਂਨੀ ਡਿੰਗ ਸਾਈਟ ਟਾਈਮ ਬਮ (ਟਾਈਮ ਬੰਬ) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਐਨਜੀਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕਠੋਰ ਟਿਪਪਣੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲਲੀ ਕੇ ਗਾਜੀਪੁਰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਬੀਤੇ 28 ਮਾਰਚ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਗਾਜੀਪੁਰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।
ਬੀਤੇ ਬੁ ਕੋ ਗਾਜੀਪੁਰ ਲੈਂਡ ਸਾਇਟ ਪਰ ਲਗੀ ਆਗ ਕੇ ਕਾਰਨ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਗਾਜੀਪੁਰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਚਾਰ ਘਟਨਾਂ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। ਸੰਦ ਕਿ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਗਾਜੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਚਰੇ ਦੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਐਨਜੀਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੱਜ ਮੂਰਤੀ ਏਕੇ ਗੋਇਲ (ਐਨਜੀਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜਸਟਿਸ ਏ.ਕੇ. ਗੋਇਲ) ਦੀ ਅਧਯਕਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਫੀਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਈਮ ਪਲੇਟ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ‘ਬਮ’ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਯੂੰਕੀ ਇਨ ਜਗ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਮੈਂਥੇਨ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਗਨੇ ਅਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਮੂਰਤੀ ਏਕੇ ਗੋਇਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡੰਪਿੰਗ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਈਟਾਂ ‘ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਐਨਜੀਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੱਜ ਮੂਰਤੀ ਏਕੇ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਕਿ ਗਾਜੀਪੁਰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਸਾਲ 1984 ਤੋਂ ਕੂੜਾਯਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸਤਾਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ਹੌਲੀ-ਧੀਰੇ ‘ਕੂੜੇ ਦੇ ਪਹਾੜ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ 70 ਇੱਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।