ਧਨਬਾਦ – ਬੀਸੀਸੀਐਲ, ਧਨਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ।
ਚੰਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਖੇਤਰ ਨੰਬਰ 12 ਦੇ ਚਿਰਕੁੰਡਾ ਥਾਣਾ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਡਮਰੀਜੋੜ ਨੇੜੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਧੱਸ ਗਈ। ਘਟਣ ਦਾ ਘੇਰਾ 50 ਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ ‘ਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਰਕੁੰਡਾ ਥਾਣਾ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਡਮਰੀਜੋੜ-ਚੰਚ ਲਾਈਨ ਕਰਾਸਿੰਗ ‘ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਡੂਮਰੀਜੋੜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਬੀਸੀਸੀਐਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸਮੱਗਲਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਾਈਨਿੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਧਸ ਗਈ। ਹਾਈ ਟੈਂਸ਼ਨ ਤਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨੂਤਨਗ੍ਰਾਮ, ਚੰਚ, ਦਿਲਾਬਾੜੀ, ਬੂਟ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੂਮਰੀਜੋੜ, ਬਾਬੂ ਦੰਗਲ, ਲਾਈਨ ਪਾਰ, ਬੂਟ ਬਾਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸੜਕ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨੁਤਾਂਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਚੰਚ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਡੂਮਰੀਜੋੜ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਧੱਸ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਾ ਇਲਾਕਾ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਗੁੱਸਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਤਸਕਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਬੀਸੀਸੀਐਲ ਸੀਵੀ ਏਰੀਆ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਏਕੇ ਦੱਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਘਟਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਓਬੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਕਤ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਉਕਤ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਮਲਬਾ ਪਾ ਕੇ ਢੱਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਜ਼ਮੀਨ ਧੱਸਣ ਕਾਰਨ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਫੀ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਲੋਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖੁਫੀਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਡੂਮਰੀਜੋੜ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਚੰਚ ਕੋਲੀਰੀ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਕੋਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕਰਕੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਹਿਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸੀ ਪੈਚ ਵਿੱਚ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੇਮੰਤ ਸੋਰੇਨ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਰੋਕਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।