ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਜਲੂਸ 4 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 250ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਹੋਂਦ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਜਲੂਸ ਅਤੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 4 ਅਤੇ 5 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਖੋਮੇਨੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਾਇਗੀ ਸਮਾਰੋਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਦਾਇਗੀ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਚੌਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਚੌਕ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ। ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲੂਸ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਦੋ ਇਰਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਜਫ ਅਤੇ ਕਰਬਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਕੀ ਕਬੀਲਿਆਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੇਨਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਫਿਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ: ਕੋਮ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹਦ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਈਰਾਨੀ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਜਲੂਸ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖਮੇਨੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ (1989) ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਕਾਸਿਮ ਸੁਲੇਮਾਨੀ (2020) ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ‘ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਮਾਰੂ ਭਾਜੜਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਦੀ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, “ਹੋਰਮੂਜ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਲਡਮਰੂ ਦਾ ਫੌਜੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਅਟੱਲ ਰਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਂਗੇ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ।”
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਤਰਜੀਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।