ਮੈਲਬੌਰਨ – ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮੋਨਾਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ।
ਮੋਨਾਸ਼ AI ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ Project Tapestry ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ AI ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਨਾਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। Project Tapestry ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ The AI Alliance ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ AI ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ Turing Award ਜੇਤੂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਯੈਨ ਲੈਕੁਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਰਹੇਗਾ
Project Tapestry ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ AI ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਉੱਨਤ AI ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਵਾਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਂਝੇ AI ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ AI ਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਮੋਨਾਸ਼ AI ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ੋਨਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ AI ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ AI ਸਮਰੱਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਡਾਟਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ
ਮੋਨਾਸ਼ AI ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਭਾਰਤ ਦੀ BharatGen ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। BharatGen ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ AI ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਅਤੇ Project Tapestry ਦੀ ਭਾਈਵਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ Project Tapestry ਦੇ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ AI ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਡਾਟਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾ।
ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ AI ਮਾਡਲ ਬਣੇਗਾ
Project Tapestry ਵਿੱਚ ਮੋਨਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ AI ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ AI, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ARC Centre of Excellence for the Elimination of Violence against Women (CEVAW) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਕਰਨਗੇ। ਮੋਨਾਸ਼ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੇ ਨਾਲ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
CEVAW ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਿਸਟਿੰਗਵਿਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੈਕੀ ਟਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਾਂ AI ਮਾਡਲ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਦਦ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੋਂ
ਮੋਨਾਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ AI ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ AI ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੱਖਪਾਤ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਨਸਲੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੋਨਾਸ਼ ਦਾ MAVERIC ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ ਹੋਵੇਗਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਮੋਨਾਸ਼ ਦਾ MAVERIC ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ AI ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। AI ਅਤੇ Natural Language Processing ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰੇਜ਼ਾ ਹਾਫਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤਵਰ AI ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹਾ AI ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਲੋਕ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੋਨਾਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾ, MAVERIC ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਤਾਕਤ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਅਜਿਹੇ AI ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
AI Alliance ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਐਂਥਨੀ ਜੇ. ਐਨੁਨਜ਼ਿਆਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਨਾਸ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ AI ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਹਿਰ Project Tapestry ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Project Tapestry ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ sovereign AI ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।