ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰ, ਲਗਭਗ 24 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸਮਾਪਤੀ (euthanasia/medical termination of life) ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ 2025 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਜਨਤਕ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, 1 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਅਸਹਿਣਯੋਗ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵਾਜਬ ਉਮੀਦ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ
ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ 26 ਹਫ਼ਤੇ ਅਤੇ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਾਰਨ ਸੇਪਸਿਸ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਸੇਪਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਅਤੇ MRI ਸਕੈਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਫ਼ੈਦ ਪਦਾਰਥ ਵਾਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਪਾਸਟਿਕ ਸੈਰੇਬਰਲ ਪਾਲਸੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ।
8 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਮਿਰਗੀ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤੱਥ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 8 ਸਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 8 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ Infantile Epileptic Spasms Syndrome (IESS) ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ West Syndrome ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿਰਗੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੌਰੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਮਿਰਗੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਬਹੁਤ ਰੋਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਦੌਰੇ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਨਿਗਲਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਸਮੀਖਿਆ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਕਈ ਰਾਤਾਂ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਖੰਘ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਏ ਸਨ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਣ ਵਾਲੇ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪਰ ਵਿਕਾਸ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ
ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਪੱਖ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਚਾਰ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਸਮਰੱਥਤਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹਿਣੀ ਸੀ।
ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਲੰਬੀ ਚਰਚਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਾ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸਮਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹੀ।
ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਕਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਜ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਮਾਹਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਸਲਾਹ ਲਈ ਗਏ ਕੁਝ ਸੁਤੰਤਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਹਿਣਯੋਗ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਰਗੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਇਲਾਜ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਦੱਸਿਆ। ਮੁੱਖ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇਸ ਰਾਏ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਰਗੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ, ਸੈਰੇਬਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੇਰੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਤੰਤਰ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਏ ਲਈ ਗਈ। ਉਸ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮੌਜੂਦ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵਾਜਬ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਹੋਈ
ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਇਲਾਜ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੈਡੇਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਜਬ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਸਮੀਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। 1 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਰਨ ਰੱਖੇ ਸਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਸਹਿਣਯੋਗ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੁਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇੱਕੋ ਵਾਜਬ ਰਸਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬੱਚਾ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਏ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਨਾ-ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਮੌਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੁਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਬੇਨਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ 1 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਖੁਦ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨੈਤਿਕ ਚਰਚਾ ਵੀ
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਨੈਤਿਕ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਨਾ-ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੈਤਿਕ ਸਵਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹਨ। ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸਮਾਪਤੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।