ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਫੁਕੇਟ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ 4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਡਾਣ ਦੇ ਪਾਇਲਟ-ਇਨ-ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਾਲੇ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। Air India ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ 4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ?
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ AI2379 ਫੁਕੇਟ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਉਡਾਣ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਵੀ AI2379 ਨੂੰ ਫੁਕੇਟ-ਦਿੱਲੀ ਰੂਟ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 13 ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ?
ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ Times of India ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਾਇਲਟ-ਇਨ-ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੈਸਟ ਕਿਸੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਉਡਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਸੀ।
Air India ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ Air India ਨੇ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੇ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਾਲੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਟੈਸਟ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਤੱਥ ਵਜੋਂ।
ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਪਾਇਲਟ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ
ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਲਕ ਦਲ ’ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਦੋਸ਼ੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਅਤੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹਵਾਈ ਘਟਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਉਸ ਦੀ ਕਥਿਤ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂਚਣਾ ਪਵੇਗਾ:
ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ?
ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਕਿਸ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਸੀ?
ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਸਨ?
ਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਮਿਲੀ ਸੀ?
ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ?
ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦਾ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ DGCA ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
DGCA ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ DGCA (ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ) ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇੰਨੀ ਤੀਬਰ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਕਿਉਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। DGCA ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ/ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। 2026 ਦੀਆਂ DGCA ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਟੈਸਟਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ DGCA ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਫੇਟਾਮਾਈਨ, ਕੈਨਾਬਿਸ, ਕੋਕੀਨ, ਓਪੀਏਟਸ, ਬਾਰਬੀਚੂਰੇਟਸ ਅਤੇ ਬੈਂਜ਼ੋਡਾਇਜ਼ੇਪੀਨ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ “ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਸ਼ਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਆਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਟੈਸਟ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
DGCA ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਪੜਾਅਵਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜਾ “ਨਾਨ-ਨੈਗੇਟਿਵ” ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਸਬੰਧੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਵੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਹੈਬਿਲਿਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਊਟੀ ’ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਫਿਟਨੈੱਸ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪੁਸ਼ਟੀਕ੍ਰਿਤ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਨਤੀਜਾ ਆਉਣ ’ਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਤੀਜਾ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਪਾਇਲਟ ਉਡਾਣ ਸਮੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ?
ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਹ ਫਰਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ DGCA ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ “ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਾ” ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਕਥਿਤ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਨੇ ਨਵੀਂ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਅਤੇ DGCA ਦੀ ਜਾਂਚ ’ਤੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਨਤੀਜਾ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਟੈਸਟ ਵੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ DGCA ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਇਲਟ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Air India AI2379 ਦੀ ਟਰਬੂਲੈਂਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਕਥਿਤ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।