ਪਿਛਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰੋਸਿਸ (Cirrhosis) ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਚਾਰਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਕਿ ਜਿਗਰ ਦਾ ਨਿਘਾਰ ਰੁਕ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ ਸਕੇ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਆਸਣਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਧਿਆਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਜਾਓ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸਣਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾ ਵਧੇ। ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਉਰਜਾ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰੋ।
1. ਸਫਿੰਕਸ ਆਸਨ (Sphinx Asana)
ਪੇਟ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟ ਜਾਓ। ਆਪਣੀਆਂ ਕੂਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ। ਉੱਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ ਅਤੇ ਕੂਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਪੈਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖੋ।
ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਠਾਓ ਅਤੇ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ।
ਇਸ ਗਰਦਨ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੱਤ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਓ।
2. ਸੁਪਤ ਪਵਨਮੁਕਤ ਆਸਨ
ਸ਼ਵਾਸਨ ਵਿੱਚ ਲੇਟ ਜਾਓ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ। ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਓ ਅਤੇ ਗੋਡੇ ਨੂੰ ਮੁੜੋ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੋਡੇ ਨੂੰ ਫੜੋ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚੋ। ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਠਾਕੇ ਉਸ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵੱਲ ਦੇਖੋ ਜੋ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਾਹ ਰੋਕੋ — ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਰੋਕ ਕੇ ਹੀ ਗੋਡੇ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਦਬਾਅ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟਾਕਸਿਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।
ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਦੁਹਰਾਓ।
ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਨਾਰਮਲ ਕਰੋ।
3. ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਆਸਨ
ਫਰਸ਼ ‘ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਰੱਖੋ। ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਖੱਬੀ ਪੱਟ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਮੋੜ ਕੇ ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ( knuckles) ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਟੇਕੋ।
ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਓ। ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਓ।
ਹਰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵਾਰ ਇਹ ਆਸਨ ਕਰੋ।
ਫਿਰ ਸ਼ਵਾਸਨ ਵਿੱਚ ਲੇਟ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।
ਇਹ ਆਸਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਾਅ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਵਿਨੀ ਗੁਰੂਜੀ ਧਿਆਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਸਨਾਤਨ ਕ੍ਰਿਆ – ਦ ਏਜਲੈਸ ਡਾਈਮੇਂਸ਼ਨ’ ਵਿਰਧਾਵਸਥਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ‘ਤੇ ਇਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ www.dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਜਾਓ ਜਾਂ dhyan@dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।