ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੱਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤ ਢਹਿਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿੱਲੀ (MCD) ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 2,453 ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। MCD ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,342 ਇਮਾਰਤਾਂ, ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 95.5 ਫੀਸਦੀ, ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 89 ਲੋਕ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 85 ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 121 ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 91 ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਦਕਿ 30 ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪਾਈ ਗਈ। MCD ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਚਿੰਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਕੇਸ਼ਵ ਪੁਰਮ ਵਿੱਚ 321 ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਲੋਕ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 608 ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 544 ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। 38 ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ 26 ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਡ-ਬੇਅਰਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 64 ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪਾਈ ਗਈ। ਕਰੋਲ ਬਾਗ ਵਿੱਚ 365 ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਪੰਜ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਛੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਢਾਂਚੇ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਨਜਫਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 106 ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਅਤੇ ਦੋ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ।
MCD ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਰੇਲਾ, ਰੋਹਿਣੀ, ਸਿਟੀ ਐਸਪੀ, ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਉੱਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਰਹੀ। ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 36 ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 191 ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਮਾਰਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਈ।
6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੱਤਿਆ ਨਿਕੇਤਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤ ਢਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਮਾਰਤ ਢਹਿ ਗਈ। ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਗਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੋਨਭੱਦਰ ਦਾ 20 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੁੱਗਕ ਦਾ 20 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੁਵਰਾਜ ਸੋਨੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਔਰਈਆ ਦਾ 17 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਵਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਾਸ ਦਾ 19 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਪਿਤ ਜਹਾਜ਼, ਕਟਨੀ ਦੇ 18 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਕਸ਼ਤ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਅਤੇ 75 ਸਾਲਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਸਨ। MCD ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੀਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।