ਟਿਹਰੀ – ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਨੀਲਕੰਠ ਪਰਬਤ ‘ਤੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਸਿਰਫ਼ 6 ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਿਵਾੜ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਧਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੇਰ ਦਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਦੇ ਕਿਵਾੜ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ 3 ਕੁੰਜੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ‘ਤੇ ਕਿਵਾੜ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਚਾਬੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਟਿਹਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕੋਲ ਹੈ। ਦੂਜੀ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਦੇ ਹੱਕ ਹਕੂਕਧਾਰੀ ਮਹਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੀਸਰੀ ਹੱਕ ਹਕੂਕਧਾਰੀ ਭੰਡਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਜਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਕੱਪੜਾ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਪੜਾ ਮਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਵਾੜ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਰਤੀ ‘ਤੇ ਘਿਓ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜਾ ਉਤਾਰ ਕੇ ਘਿਓ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਿਓ ਨੂੰ ਲਿਪਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਘੱਟ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਕਾ ਜਾਂ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੀ ਦੂਰੀ 297 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਰ ਜਾਂ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਜੌਲੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਬਦਰੀਨਾਥ ਲਗਭਗ 314 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਧਾਮ ਤਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।