Aboriginal ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਗਲਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ACT Policing ਅਤੇ Australian Federal Police (AFP) ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। Commonwealth ਅਤੇ ACT Ombudsman ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 8 ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ Woden ਦੀ ਇੱਕ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ। 17 ਸਾਲਾ Aboriginal ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ‘Jay’ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
Commonwealth ਅਤੇ ACT Ombudsman Iain Anderson ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਬੇਕਸੂਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਬੱਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤਾਣ ਕੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ Jay ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਲਾਸ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। Ombudsman ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਕਮਾਨ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਈ। ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਅਸਲ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮੌਕੇ ਵੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। Iain Anderson ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਰੰਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ Aboriginal ਅਤੇ Torres Strait Islander ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ Jay ਦੇ Aboriginal ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ’ਤੇ ਵੱਧ ਬਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ Ombudsman ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ AFP ਕੋਲ ‘racial profiling’ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ACT Policing ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ race ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਰਣਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 11 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ 17 ਸਾਲਾ Jay Woden ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਸ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਬੱਸ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ACT Policing ਨੇ ਬੱਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤਾਣ ਕੇ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
Jay ਨੂੰ ਬੱਸ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਲਿਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗਲਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ Jay ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। Jay ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਗਈ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
Ombudsman ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ Jay ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ body-worn camera ਵੀਡੀਓਜ਼, CCTV ਫੁਟੇਜ, ਪੁਲਿਸ ਰੇਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ First Nations ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। Ombudsman ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ACT Policing ਨੂੰ Aboriginal ਅਤੇ Torres Strait Islander ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।