ਅੱਜ 10 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਈ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ ‘ਤੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਫੋਟੋਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੋਟ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ‘ਸੁਪਰ ਮਾਂ’ ਵਜੋਂ ਖੂਬ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਈ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰੋਲ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ‘ਸੁਪਰ ਮਾਂ’ ਦੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਕੋਕੀਲਾ ਕਿਸ਼ੋਰਚੰਦਰ ਬਲਸਾਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1931 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਲਸਾਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਲਸਾਰਾ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮਲ ਰਾਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ 1946 ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਸਿਲਵਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬੰਬਈ ਆ ਗਏ। ਕਮਲ ਰਾਏ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕਿਰਨ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ। 13 ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਨੂੰ 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਕੀਲਾ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮਾਂ “ਰਣਕਦੇਵੀ” ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ “ਅਮਰ ਰਾਜ” ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ “ਗੁਣਸੁੰਦਰੀ” ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ 1955 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ ਮੁਨੀਮਜੀ, ਛਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਗਈ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ 275 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ‘ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਿਆ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਹਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਦੇ ‘ਤੇ ਮਹਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ 1955 ਦੀ ਫਿਲਮ “ਮੁਨੀਮ ਜੀ” ਵਿੱਚ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 16 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ “ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ” ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “ਵੀਰ ਅਰਜੁਨ”, “ਨਾਗਪੰਚਮੀ” ਅਤੇ “ਸਤੀ ਅਨੁਸੂਆ” ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਦੀ 1955 ਦੀ ਫਿਲਮ “ਮੁਨੀਮ ਜੀ” ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਦੇਵੀ ਅਕਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ “ਮਾਂ” ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੂੰ 70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੀ ‘ਮਾਂ’ ਵਜੋਂ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ‘ਦੀਵਾਰ’ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੀ ‘ਮਾਂ’ ਵਜੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਡਾਇਲਾਗ ਕਿ ‘ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਮਾਂ ਹੈ’ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਅ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ। ‘ਦੀਵਾਰ’ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ ‘ਅਮਰ ਅਕਬਰ ਐਂਥਨੀ’, ‘ਮੁਕੱਦਰ ਕਾ ਸਿਕੰਦਰ’ ਅਤੇ ‘ਸੁਹਾਗ’ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਨੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਕੇ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ ਦੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ‘ਸੁਪਰ ਮਾਂ’ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਤੋੜ ਨਹੀਂਂ ਸਕੀਂ।