ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਮਿਡ ਏਅਰ ਡਰਾਮਾ: ਕੀ ਪਲੇਨ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ?

ਡੁਬਈ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਜਾ ਰਹੀ ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਦੀ ਉਡਾਣ FZ1073 ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਹਾਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 7700 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੋਡ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ 7500 ਕੋਡ ਭੇਜਿਆ। 7700 ਆਮ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 7500 ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਗਈ। ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਮਾਮਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਾਕਪਿਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਈ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਡਾਣ ਕਿੱਥੋਂ ਚੱਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣੀ ਸੀ?

ਫਲਾਈਟ FZ1073 ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣ ਸੀ। ਇਹ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਡੁਬਈ ਤੋਂ ਉੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਦਾ ਬੇਨ ਗੁਰਿਓਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 174 ਯਾਤਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ 8 ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਗਏ।

ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਉਪਲਬਧ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਮਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੈਪਟਨ ਸਮਿਤ ਮਾਛਰ ‘ਤੇ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਕੈਪਟਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗੜਬੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਫਲਾਈਟ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਲਗਭਗ 34,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 14,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੋਡ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

7700 ਅਤੇ 7500 ਕੋਡ ਨੇ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਡਰ?

ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਕੋਡ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 7700 ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ। ਪਰ 7500 ਕੋਡ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। FZ1073 ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 7700 ਕੋਡ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 7500 ਕੋਡ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਡ ਦੁਬਾਰਾ 7700 ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਕਿਉਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ?

ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ 7500 ਕੋਡ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਹਾਜ਼ ਤਬੂਕ ਕਿਉਂ ਗਿਆ?

ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ FZ1073 ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤਬੂਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਐਸਾ ਜਹਾਜ਼ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯਾਤਰੀ ਸਨ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ।

ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?

ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਾਕਪਿਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਾਇਲਟ ਵੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਦਦ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤਬੂਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਰ ਸਕਿਆ।

ਕੈਪਟਨ ਸਮਿਤ ਮਾਛਰ ਕੌਣ ਹਨ?

ਜ਼ਖਮੀ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੈਪਟਨ ਸਮਿਤ ਮਾਛਰ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 13 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣ ਤਜਰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 9,750 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ ਫਲਾਈਦੁਬਈ ਨਾਲ ਕੈਪਟਨ ਵਜੋਂ ਜੁੜੇ ਸਨ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ?

ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪਲ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਫੈਲ ਗਈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਕਾਕਪਿਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਖਮੀ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ?

ਇਹ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੇ ਦਖਲ ਦੇ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡੁਬਈ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾ ਰਹੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਦੂਜੇ ਪਾਇਲਟ ‘ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤਾਬੁਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸੇ ਗਏ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਵਾਧੂ ਖਤਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਕਾਟਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਟਨਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਬਾਰੇ ਕੜੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ।

ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਟਕਲਾਂ ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਤਬੂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਕਥਿਤ ਹਮਲਾਵਰ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਓਮਾਨੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਅਜੇ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਚਾਅ/ਰਾਹਤ ਉਡਾਣ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨ ਗੁਰਿਓਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ?

ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਾਇਲਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਤਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਾਕਪਿਟ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭੇ ਜਾਣਗੇ:

ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?
ਛੁਰੀ ਕਾਕਪਿਟ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ?
ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ?
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੋਡ ਕਿਸ ਨੇ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕੀਤੇ?
ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਖਲ ਕਿਉਂ ਦੇਣਾ ਪਿਆ?
ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਬੂਕ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ?
ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਜਵਾਬ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰੀਰਕ ਝਗੜੇ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
2022 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਜਿਨੇਵਾ ਤੋਂ ਪੈਰਿਸ ਜਾ ਰਹੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨ ਕਰੂ ਨੂੰ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਬਾਕੀ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ FZ1073 ਦੀ ਘਟਨਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਬਣੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਹਮਲੇ, ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ 7500 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੋਡ ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਹੁਣ ਸਾਊਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਫਲਾਈਟ ਡਾਟਾ, ਕਾਕਪਿਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ, ਟ੍ਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਕੋਡ, ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ, ਕਰੂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਲਬਧ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਲਾਈਡੁਬਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ: ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਾ ਟਲ ਗਿਆ

FZ1073 ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ, ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਕੇਤ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਹਾਜ਼ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਬੂਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ।