ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ ਅਪੀਲੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਤਕਨੀਕੀ ਫੋਰਮ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਠਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ “ਬਿਹਤਰ ਹੱਲ” ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਪਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਪੀਲ ਕਮੇਟੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਨਲ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪੀਲ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਈਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵਿਚੋਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਵੱਡੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਦਯੋਗ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ, ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਖੁੱਲੇ ਹਾਂ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੋਧ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਵਾਧੂ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ, ਸਵੈ-ਨਿਵਾਰਣ ਅਪੀਲੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਖੁੱਲੇ ਹਾਂ।
ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਦਯੋਗ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਪੀਲੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਮਾਡਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਪਤਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਪਰ, ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਸੀਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।