ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਫੌਜੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਤਰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰਕ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਫੌਜੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹਨ:
ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਇਰਨ ਗੇਟ: ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਦੋਹਰੀ-ਵਰਤੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ।
ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਯੂਐਸ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (ਸੈਂਟਕਾਮ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਇਰਨ ਗੇਟ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡਰ ਐਡਮਿਰਲ ਬ੍ਰੈਡ ਕੂਪਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਟੈਂਪਾ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਟੀਮ, ਹੋਰ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਟੀਚਾ ਉੱਨਤ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਦੋਹਰੀ-ਵਰਤੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਾਮਾਨ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ?
ਸੈਂਟਕਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਰਬ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ, ਈਰਾਨ 25 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਵੀਂ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗੀ।
ਇਰਾਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਫੁਆਦ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਰਹੱਦੀ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਰਾਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਇਰਾਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਨੇ ਇਰਾਕ ਦੀ ਤੇਲ-ਅਧਾਰਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨੇ ਇਰਾਕ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਈਦ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਅਰਾਘਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਹੁਣ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਘਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਦੀ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਫੋਰਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬੁਲਾਰੇ, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਹੁਸੈਨ ਮੋਹੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ, ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਜੋਂ ਅਰਮਾਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, 358 ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਡਰੋਨ, ਅਤੇ ਖੁਰਦਾਦ-3 ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤਕ ਤੋਂ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਯਾਤਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।