ਆਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਸ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ (ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ) ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਊਰਜਾਵਾਂ) ਉਸਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ‘ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ’ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਖੋਜ ‘ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਤਦ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਸ਼ਾਕ (ਪਹਿਰਾਵਾ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ, ਛੋਹ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁਣ ਉਸ ਪੋਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਢਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਝ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਹ ਉਸ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਰੀਰ ਮਾਤਰ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਬਿੰਦੂ।
ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇ ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਟਕਰਾਅ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਇਸ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਰੀਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਇਹ ਅਸੀਮਤ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਬਦਲਦੀ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ‘ਸ਼ਸਤਰ’ ਇੱਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ‘ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਇੱਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ‘ਆ’ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੈ।
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਲਈਏ ਤਾਂ:
ਨੈਨੰ ਛਿੰਦਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨੈਨੰ ਦਹਤਿ ਪਾਵਕਹ।
ਨ ਚੈਨੰ ਕ੍ਲੇਦਯਨ੍ਤ੍ਯਾਪੋ ਨ ਸ਼ੋਸ਼ਯਤਿ ਮਾਰੁਤਹ॥
(ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ, ਅਧਿਆਇ 2, ਸ਼ਲੋਕ 23)
ਅਰਥਾਤ, ਸ਼ਸਤਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਅੱਗ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਾਣੀ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸ਼ਸਤਰ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ 5,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 5,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ’ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਕੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ… ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ‘ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਾਖਸ਼ਾਤਕਾਰ (ਅਨੁਭਵ) ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਸਤੋ ਮਾ ਸਦ੍ਗਮਯ,
ਤਮਸੋ ਮਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਮਯ,
ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੋਰ੍ਮਾ ਅਮ੍ਰਿਤੰ ਗਮਯ।।
(ਸਾਨੂੰ ਅਸੱਤ ਤੋਂ ਸੱਤ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ।)
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਧਿਆਨ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਗਿਆਤਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ, ‘ਸਨਾਤਨ ਕ੍ਰਿਆ: ਦ ਏਜਲੈੱਸ ਡਾਇਮੈਂਸ਼ਨ’ ਐਂਟੀ-ਏਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ www.dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਲੌਗ ਆਨ ਕਰੋ ਜਾਂ dhyan@dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।