ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਆਯੁਰਵੇਦ (AIIA) ਨੇ ਕੌਮੀ AI ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਖੋਜ, ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਸਮਝੌਤੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਐਲਾਨ AIIA ਦੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ AIIA-iCAINE ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕਾਢਾਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਜਾਇਦਾਦ ਹੱਕਾਂ (IPR) ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
‘ਆਯੁਸ਼ਟੈਕ ਇਨੋਵੇਟ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਆਯੁਰਵੇਦ AI ਚੈਲੰਜ’ ਦਾ ਆਯੋਜਨ IIT ਬੰਬੇ ਦੇ ਟੈਕਫੈਸਟ ਵੱਲੋਂ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ AIIA ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ IIT ਬੰਬੇ ਦੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਆਯੁਰਵੇਦ AI ਮਾਡਲ ‘ਆਯੁਪਰਮ’ (AyurParam) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਜਿਹੇ AI ਹੱਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੱਭਣ, ਖੋਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਕੌਮੀ ਫਾਈਨਲ 15 ਤੋਂ 18 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ IIT ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
AIIA ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਵਰਲਡ ਆਯੁਰਵੇਦ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ‘AI in Ay’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ AI ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਖੋਜ, ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਸਮਝੌਤਾ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ‘ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਲ’ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰਵਾਇਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ AIIA ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਜਾਂਚ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲੇਗੀ।
AIIA ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪੀ.ਕੇ. ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਨੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੈਂਟਰ ਨੇ 52 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨੌਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਲਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰਵਾਇਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਖੋਜ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।