ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਰੋਸਿਸ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਗਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਜਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝਿੱਲੀ ਦੀ ਸੋਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੁਝ ਲੱਛਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਪਰ ਧੱਬੇਦਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਉਹ ਭਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਦੂਜਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਜੀਭ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਪਰਤ ਜੰਮੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੈਰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਜਿਗਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।
ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਉਪਾਏ ਲੈਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਜੇ ਜਿਗਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ? ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਦੋ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਉਪਚਾਰ:
1. ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਣ ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਤਾਜਗੀ ਭਰਿਆ ਟੌਨਿਕ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਲਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟੋ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ — ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੱਬੋ ਨਾ। ਪਾਰਾ (ਮਰਕਰੀ) ਸਰੀਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ। ਤੁਲਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਐਨਾਮਲ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਐਨਾਮਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੰਦ ਸੜਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਪੱਤੇ ਕੁੱਟ ਕੇ ਰਸ ਕੱਢੋ ਤੇ ਪੀਓ। ਸੁਆਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਕਫ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਦ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ (ਵਾਤ, ਪਿੱਤ, ਕਫ) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ www.dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
2. ਦੂਜਾ ਉਪਚਾਰ — ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਗਲਾਸ ਤਾਜ਼ਾ ਅਨਾਨਾਸ ਦਾ ਰਸ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਪੀਓ। (ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਫ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਸ਼ਹਿਦ ਪਾਓ।) ਇਹ ਜਿਗਰ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਟੌਨਿਕ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਹੈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਾਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੀ ਅਤਿ-ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਤਿ-ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਸਰਗਰਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਚਕਰ (Surya Chakra) ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ — ਜਿੱਥੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੁੜਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਜਿਗਰ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਹ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਸਧਾਰਣ ਆਸਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵਾਂਗੇ ਜੋ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼ਵਿਨੀ ਗੁਰੂਜੀ ਧਿਆਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਸਨਾਤਨ ਕ੍ਰਿਆ – ਦ ਏਜਲੈਸ ਡਾਈਮੇਂਸ਼ਨ’ ਵਿਰਧਾਵਸਥਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ‘ਤੇ ਇਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ www.dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਜਾਓ ਜਾਂ dhyan@dhyanfoundation.com ‘ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।