ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ PLA ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ‘ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ’ ‘ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਦੀ ਉਦੋਂ ਬਣੇਗੀ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਦੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਬੈਂਕਾਕ ਦੀ ਉੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਚੁਲਾਲੋਂਗਕਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ‘ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤ, ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਪੱਖ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਜ਼ਿਕਰ ਕਿ ਮਈ, 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਘੁਸਪੈਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਖਟਾਸ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਹੈ। ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਾਡ ਤੋਂ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ (ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਸਮੂਹਿਕ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਇਕਪਾਸੜ ਵਿਰੋਧ ਹੈ। ਕਵਾਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਵਾਡ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਹੁਪੱਖੀ ਮੰਚ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਤੇ ਕਵਾਡ ਬ੍ਰੇਨਸਟਾਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕਵਾਡ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਨੇ ਕਿਹਾ, ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਆਂਮਾਰ ‘ਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹਾਲ ਹੋਵੇ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗੁਆਂਢੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਥੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਘੱਟ ਆਮਦਨੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਰੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਗੇ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਭਾਰਤ-ਥਾਈਲੈਂਡ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਜੇਸੀਐਮ) ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਹਨ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥਾਈ ਹਮਰੁਤਬਾ ਡੌਨ ਪ੍ਰਮੁਦਵਿਨਈ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇਵਸਥਾਨ ‘ਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਫਰਾ ਨਖੋਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਾਟ ਸੁਤਾਹਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਥਾਈ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਦੇਵਸਥਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਫ਼ਤਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।