ਫੋਟੋਕੇਰਾਟਾਈਟਿਸ ਅੱਖ ਦੇ ਕੋਰਨੀਆ ‘ਤੇ ਯੂਵੀ (ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ) ਕਿਰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਦਾ “ਸਨਬਰਨ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਰਫੀਲੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਾ: ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਧਨਖੜ ਵਿਟ੍ਰੀਓ-ਰੇਟੀਨਾ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਸਰਜਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਯੂਵੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਵੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ, ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣਾ, ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੈਲਡਿੰਗ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੂਵੀ ਕਿਰਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੂਵੀ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਤੋਂ 6-12 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਜਲਨ, ਲਾਲੀ, ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਕੰਬਣੀ, ਧੁੰਦਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਵਰਗੀ ਸਨਸਨੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ 24-72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ UV ਨੁਕਸਾਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵੇਲੇ 99-100% UVA ਅਤੇ UVB ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸਨਗਲਾਸ ਪਹਿਨੋ। ਲਪੇਟਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਫਰੇਮ ਵਾਲੇ ਗਲਾਸ ਬਿਹਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਦਰਮਿਆਨ ਚਮਕਦਾਰ ਧੁੱਪ ਦੇ ਬੇਲੋੜੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਵੈਲਡਿੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਆਈਵੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬੇਅਰਾਮੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।