ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੌਰਾਨ ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਕਿੰਨੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ?

ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਿਆਜ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (FD) ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚੋਣ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਜਾਂ ਰੈਗੂਲਰ FD ਵਿੱਚ?

ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਉੱਤੇ ਖਾਸ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 444 ਜਾਂ 555 ਦਿਨ ਵਰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰੈਗੂਲਰ FD ਵਿੱਚ ਗਾਹਕ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਆਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੇਖ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਬਚੇਗਾ ਅਤੇ ਕੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ FD ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (SBI) ਦੀ 444 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸ਼ਟੀ ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਉੱਤੇ 6.45 ਫੀਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਦਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਰੈਗੂਲਰ FD ਦੀ ਦਰ 6.25 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ 444 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵਾਂ FD ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਾ ਫਰਕ ਲਗਭਗ 1,293 ਰੁਪਏ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਧੂ ਵਿਆਜ ਉੱਤੇ 30 ਫੀਸਦੀ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਧੂ ਲਾਭ ਲਗਭਗ 905 ਰੁਪਏ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਣਨਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਵਿਆਜ ਦੀ ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਟੈਕਸ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ?

ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋੜਨ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇਲਾਜ, ਘਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਪੈਸੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ FD ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋੜਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਲਾਭ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ FD ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਕਢਵਾਉਣ ਦੇ ਕੀ ਨਿਯਮ ਹਨ।

FD ਲੈਡਰਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?

ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ FD ਲੈਡਰਿੰਗ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਇੱਕੋ FD ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਆਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ FD ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ FD ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪੈਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨਵੀਂ ਦਰ ’ਤੇ ਮੁੜ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ FD ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 444 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਲਈ ਪੈਸੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ FD ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਲੈਣ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੈਂਕ ਬਦਲਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ FD ਤੋੜਨ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, FD ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

FD ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ

• ਮਿਆਦ ਚੁਣੋ: ਦੇਖੋ ਕਿ FD ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
• ਵਿਆਜ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ: ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸੇ ਮਿਆਦ ਦੀ ਰੈਗੂਲਰ FD ਨਾਲ ਕਰੋ।
• ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਪੜ੍ਹੋ: ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਅਤੇ FD ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜਾਣੋ।
• ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਭ ਦੇਖੋ: ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਟੈਕਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
• ਪੈਸੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਰੱਖੋ: ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਕੁਝ ਰਕਮ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਯੋਗ ਰੱਖਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਹੀ FD ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰੇ

ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਪੈਸ਼ਲ FD ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰੈਗੂਲਰ FD ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਟੀਚਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਲਓ। ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਵਾਲੀ FD ਹੀ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਹੀ FD ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ, ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।