ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੂਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਰਤ ਖੁਸਨੁਲਿਨ ਨੇ ਮੌਸਕੋ ਤੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਰੇਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਰੂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਕਲਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੋਸਫੋਰਸ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਅਤੇ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਰੂਸ ਦੀ ਇਸ ਸੋਚ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਲਈ ਇਹ ਰੇਲ ਰੂਟ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਰੂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਬੀਮਾ, ਸਮਾਨ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੋਸਫੋਰਸ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਰਮਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪ-ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰੂਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਰਸਤਾ?
ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਇਰਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰੈਸ਼ਤ-ਅਸਤਾਰਾ ਰੇਲ ਸੈਕਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਰੂਟ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਰੂਸ ਤੋਂ ਕੈਸਪੀਅਨ ਖੇਤਰ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ
ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸਮਾਨ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ, ਗੈਸ, ਖਾਦ, ਧਾਤਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰੂਸ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਦਵਾਈਆਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਡੋਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਯੋਜਨਾ ਹੈ
ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ-ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੋਰੀਡੋਰ (INSTC) ਲਈ ਭਾਰਤ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨੇ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੇਲ, ਸੜਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਈ 2024 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਖੁਸਨੁਲਿਨ ਨੇ ਵੀ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦੋਵੇਂ ਰਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ‘ਤੇ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਗਵਾਦਰ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰੂਸ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਆਵਾਜਾਈ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਰ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਰਹੱਦੀ ਨਿਯਮ, ਕਸਟਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਰੇਲ ਟਰੈਕ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਵੇਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਖਰਚਾ ਹੈ। ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਰੇਲ ਲਾਈਨਾਂ, ਸੜਕਾਂ, ਟਰਮੀਨਲ, ਗੋਦਾਮ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਟ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਵਧੇਰੇ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਰੂਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕੀ ਹੈ?
ਰੂਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੌਸਕੋ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਨੌਰਥ-ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਵਪਾਰ ਲਈ ਨਵਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰੇਲ-ਸੜਕ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਲਈ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਯੂਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਰੂਟ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਇਸ ਰੂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਨਿਵੇਸ਼, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ।
