ਮੈਲਬੌਰਨ – ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਮੌਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਨੀਤੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵੱਸਦਾ ਅਫਗਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ 2026 ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 22 ਲੱਖ ਲੜਕੀਆਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਲਟਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਫਰਖੋਂਦੇਹ ਅਕਬਰੀ, ਜੋ ARC Centre of Excellence for the Elimination of Violence against Women ਨਾਲ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਹਨ, ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। ਡਾ. ਅਕਬਰੀ ਦਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਾ ਵੀ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਆਈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪਹੁੰਚਣ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸਾਲ 8 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਡਾ. ਅਕਬਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ, ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਮਨ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਅਕਬਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।
ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਉਣਗੇ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
2026 Afghanistan Conference ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ: “Afghanistan at the Crossroads: Five Years of Taliban Rule: The Implications of International Engagement with a Repressive Regime”। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 2023 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀਪੂਰਣ ਚਰਚਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਚ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ 21 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਮੋਨਾਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ CEVAW ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਲਬੌਰਨ ਦੀ Peace Building Initiative ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।