ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੈਡੀਸਨ, ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਕਾਨੂੰਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਵਾਧੂ ਸੀਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ—ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੈਂਪਸ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਖੋਜ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਖੋਜ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਆਮ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ
ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੈਬੋਰਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਜਾਂ ਜਾਇਜ਼ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਪਾਰਕ ਸੋਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਅਸਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਸਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਪਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਯੋਗ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਆਧੁਨਿਕ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਰੂਮ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੈਬੋਰਟਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ।ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਾਉਣ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਕਰਨ, ਖੋਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਯੋਗ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ, ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ, ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ
ਖੋਜ ਵੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਕਸਰ ਖੋਜ ਪੇਪਰਾਂ, ਪੇਟੈਂਟਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਚਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਖੋਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹਨ—ਖੋਜ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਕੰਮ ਮੌਲਿਕ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ’ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ? ਕੀ ਖੋਜ ਨੈਤਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਪਰੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਫੀਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕ ਨਹੀਂ
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ “ਗਾਹਕ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫੀਸ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ਆਮ ਖਪਤ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਬੋਰਟਰੀਆਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਕੌਂਸਲਿੰਗ, ਖੇਡਾਂ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ, ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੋਚ ਦੇ ਮੌਕੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਫੀਸ ਦੇ ਕੇ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫੀਸ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ
ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫੀਸ, ਵਾਧੂ ਖਰਚਿਆਂ, ਹੋਸਟਲ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਫੀਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਗਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਖਰਚੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਕੇਜ, ਔਸਤ ਜਾਂ ਮੱਧਮਾਨ ਪੈਕੇਜ, ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੁਰਖੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਿਧਾਂਤ ਰੈਂਕਿੰਗਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਖੋਜ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਾਅਵੇ ਤਸਦੀਕਯੋਗ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ
ਨਿਯਮਕ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਨਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰਸਮੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸਰੂਮ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ, ਖੋਜ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਪਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਆਧੁਨਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਲੈਬੋਰਟਰੀਆਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਕਲਾਸਰੂਮ, ਹੋਸਟਲ, ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣੇ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਂਪਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਲੈਬੋਰਟਰੀ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਵੱਡੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਹਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਕੋਈ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪਾਂ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਨਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਜਨਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਔਖੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਸਕਣ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਬੂਤ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੋਵੇ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਨਕਲ, ਪਲੇਜਰਿਜ਼ਮ, ਜਾਅਲੀ ਖੋਜ, ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਹੇਰਾਫੇਰੀ, ਅਨੁਚਿਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਾਅਵੇ ਪੂਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ।
ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ
ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਾਹਰੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਮਾਨਤਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਬੇਲੋੜੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾਰ ਨਿਯਮਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਵੇ। ਸੁਤੰਤਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਡਿਟ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫੀਡਬੈਕ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਸੂਚਕ ਭਰੋਸਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਸਲ ਨਤੀਜੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ: ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ
ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ। ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਜਬ ਵਿੱਤੀ ਰਿਟਰਨ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ, ਯੋਗ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਪੈਸਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਿੱਤੀ ਵਿਚਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਿਆਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਰੋਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਮਾਡਲ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਖੋਜ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।
ਨਿੱਜੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਖੋਜ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਅਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੌਧਿਕ ਸਾਥੀ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਮੰਨਣਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਯਮਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਫਲ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇ?
ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ।