ਜੈਪੁਰ – ਦਿਮਾਗੀ ਦੌਰਾ (ਸਟ੍ਰੋਕ) ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਝੁਕਣਾ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵੇਕ-ਅੱਪ ਸਟ੍ਰੋਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਇਣਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਗੌਰਵ ਗੋਇਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਨਾੜੀ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ‘ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਣਾ, ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸੁੰਨਪਣ, ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਅਚਾਨਕ ਨਜ਼ਰ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਤੁਰਨ ਸਮੇਂ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਬੁਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਸੀ।
ਡਾ. ਗੋਇਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਐਮਆਰਆਈ ਅਤੇ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਰਾਹੀਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਾ ਘੋਲਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਥੱਕਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਐਸਪਰੀਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੀ ਕਿਸਮ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਅਪੰਗਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।