ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ CARAT (Cooperation Afloat Readiness and Training) ਨਾਮਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਜਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਯੂ.ਐੱਸ. ਪੈਸੀਫਿਕ ਫਲੀਟ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਡਮਿਰਲ ਸਟੀਫਨ ਟੀ. ਕੋਹਲਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵੱਲੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ F/A-18 ਸੁਪਰ ਹੌਰਨੇਟ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼, AH-64E ਅਪਾਚੇ ਅਟੈਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ, TPY-4 ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਰਾਡਾਰ ਅਤੇ NASAMS ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ GSOMIA (General Security of Military Information Agreement) ਅਤੇ ACSA (Acquisition and Cross-Servicing Agreement) ਵਰਗੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ‘Pax Silica’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਾਮ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਸਿਲਹਟ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਹੋਏ ‘Tiger Lightning 2026’ ਸਾਂਝੇ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦਾ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਖੇਤਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਪਰੋਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਉਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।