ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਰਾਬ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ “Drink responsibly” (ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀਓ) ਕਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਿਹਤ ਦੇ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਖੋਜ The George Institute for Global Health ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ Australian and New Zealand Journal of Public Health ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਹੇ 6,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਲੇਬਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਰਫ਼ 25 ਫੀਸਦੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਸਵੈਇੱਛਕ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 99 ਫੀਸਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਖਾਸ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਬਾਲਗ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਲਗਭਗ 65 ਫੀਸਦੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਬਾਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਾਸ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਤਪਾਦ ’ਤੇ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਕਿੰਗ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਖੋਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ Asad Yusoff, The George Institute for Global Health ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਢਿੱਲੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ਰਾਬ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਲ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 26 ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੱਟਾਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪੱਧਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ ’ਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ।
ਖੋਜ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ Professor Simone Pettigrew ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸਪਸ਼ਟ “responsible drinking” ਸੁਨੇਹੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਖੁਦ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ “Drink responsibly” ਵਰਗੇ ਸੁਨੇਹੇ DrinkWise ਵਰਗੀਆਂ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ।
Public Health Association of Australia ਦੇ CEO Terry Slevin ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਉਦਯੋਗ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ’ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੇਬਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਲੀਆ 10 ਸਾਲਾ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਸਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ’ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ 2028 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ Standing Committee on Health, Aged Care and Disability ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ Fetal Alcohol Spectrum Disorder (FASD) ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।