ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਯਾਨੀ ਕਿ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੀਅਰ-2 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 29 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟੀਅਰ-1 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਟਾਫਿੰਗ ਫਰਮ ਕੁਐਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਇਕੱਠੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 33 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਇੰਦੌਰ, ਸੂਰਤ, ਵਡੋਦਰਾ, ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ਹਨ। ਵਧਦੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਲਿਆਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਵੇਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਈਓ ਲੋਹਿਤ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, “ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਸਥਾਰ, ਨਿਰਮਾਣ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਕਾਰਣ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਪ੍ਰਚੂਨ, ਬੀਐਫਐਸਆਈ, ਈਐਮਪੀਆਈ/ਨਿਰਮਾਣ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਐਫਐਮਸੀਜੀ/ਐਫਐਮਸੀਡੀ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਖੇਤਰ ਮਿਲ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਸੰਚਾਲਨ, ਵਿਕਰੀ, ਪਲਾਂਟ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਅਹੁਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। 4.83 ਲੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 64 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 55 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ-ਅਧਾਰਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
