ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 52 ਵੱਡੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਮੰਗਲਵਾਰ 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ। ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫੋਨ ਲਈ 5 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਮਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਐਂਡੋਮੈਂਟਸ (HR&CE) ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਆਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਵੱਲੋਂ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਣ, ਰੀਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਉਠਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਐਂਡੋਮੈਂਟਸ (HR&CE) ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਆਲ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸੀਦ ਪਰਚੀ/ਪਲਾਸਟਿਕ ਟੋਕਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੰਗਲਵਾਰ 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ 2026 ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਰਾਜਸਵਾਮੀ-ਅਥੀ ਵਰਦਾਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ੋਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਸੀਦ ਪਰਚੀ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ੋਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਬੋਰਡ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਪਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਐਚਆਰ ਐਂਡ ਸੀਈ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਬੈਂਚ ਦੇ 2 ਦਸੰਬਰ, 2022 ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੀਤਾਰਾਮਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਰੂਚੇਂਦੁਰ ਦੇ ਅਰੂਲਮਿਗੂ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਨਹਿੱਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਐਚਆਰ ਐਂਡ ਸੀਈ ਸਰਕੂਲਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਣ, ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ, ਸੈਲਫੀ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਛੋਟੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਰੀਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਅਸੁਵਿਧਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਜਨਤਕ ਸੰਬੋਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲੈਣ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਆਈਪੀਜ਼, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਛੋਟਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਵਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕਦਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਇੱਕ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸਟਾਫ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੱਪਲਾਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਅਤੇ ਰਲ-ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਰਲ-ਮਿਲ ਜਾਣ ਜਾਂ ਬਦਲੀ ਹੋ ਜਾਣ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਫੋਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਨਿੱਜੀ ਉਪਕਰਣ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਡਾਪਲਾਨੀ ਅੰਦਾਵਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਆਏ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 5 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਵਾਧੂ ਕਾਊਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਐਂਡੋਮੈਂਟਸ (HR&CE) ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਆਲ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 5 ਰੁਪਏ ਫੀਸ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਇਹਨਾਂ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫੋਨ-ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 52 ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਾਕਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਣ।