ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੇ Nestlé India ਅਤੇ Zydus Wellness ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫੂਡ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
FSSAI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ Nestlé India ਦੇ ਦੋ ਬੇਬੀ ਫੂਡ ਉਤਪਾਦਾਂ, ‘Lactogen Pro 1 Powder’ ਅਤੇ ‘Nan Excella Pro Stage 1’ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਦਾਅਵੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Zydus Wellness Products Limited ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਲਥ ਡਰਿੰਕ, Complan ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
FSSAI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, Nestlé India ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ, Lactogen Pro 1 ਪਾਊਡਰ, ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ Whey ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਦੁੱਧ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣਯੋਗ ਹੈ। ਫੂਡ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। FSSAI ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਵੇਅ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣਯੋਗ ਹੈ। Nestlé India ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Nan Excella Pro Stage 1 ਦੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ-ਬੂਸਟਿੰਗ ਦਾਅਵੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ
FSSAI ਨੇ Nestlé ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ, Nan Excella Pro Stage 1 ਦੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ‘5 HMOs’ ਇੱਕ ਆਮ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੂਡ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
FSSAI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਰਾਹਤ, ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ Nestlé India ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਐਕਟ 2006 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
FSSAI ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, Nestlé India ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ FSSAI ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਨੁਕਤੇ 18 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ। “ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਾਇਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ,” ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
FSSAI ਨੇ Zydus Wellness ਦੇ ਹੈਲਥ ਡਰਿੰਕ Complan ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, Complan ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ ਬਾਰੇ ਕਈ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ 34 ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। FSSAI ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਾਅਵੇ) ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼ 2018 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਪਾਇਆ।
FSSAI ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਮੰਗੇ ਹਨ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੂਡ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਨੇਸਲੇ ਇੰਡੀਆ, ਐਬਟ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕ ਦੀ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਰੀਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। FSSAI ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ, Nestlé India ਅਤੇ Abbott Healthcare ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Nutricia International, Mead Johnson Nutrition (India), ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕ ਇਰਾ ਫਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। Instagram Reel ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
FSSAI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕ ਇਰਾ ਫਾਤਿਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ Instagram ਖਾਤੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਰੀਲ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ “ਟੌਪ 5” ਸੂਚੀ ਸੀ। ਫੂਡ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਉਤਪਾਦ ਹਨ:
- ਨੈਨ-ਪ੍ਰੋ 1
- ਐਪਟਾਮਿਲ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 1
- ਸਿਮਿਲੈਕ ਐਡਵਾਂਸ 1
- ਐਨਫੈਮਿਲ ਏ+ ਸਟੇਜ 1
- ਡੈਕਸੋਲੈਕ 1