ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ 11 ਤੋਂ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਮਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ‘ਅਰਥ ਸਾਇੰਸ ਵੀਕ’ (ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹਫ਼ਤੇ) ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੀਓਸਾਇੰਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 3.0 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 100 ਭੂਚਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਵੀਰਵਾਰ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ‘ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਸ਼ੇਕਆਊਟ’ ਨਾਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭੂਚਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿੱਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ’ਤੇ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਦਮ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੋ: ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।
- ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਓ: ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੇਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਬਚਾਓ।
- ਫੜ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਮੇਜ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜੋ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਰੁਕਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਜੀਓਸਾਇੰਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ Earthquakes@GA ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਭੂਚਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਹੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਮਦਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਰਥਕੁਏਕ ਅਲਰਟਸ ਸੈਂਟਰ ਸਾਲ ਦੇ 365 ਦਿਨ, 24 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਓਸਾਇੰਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੇਲਿਸਾ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂਚਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੀ ਬਣਤਰ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੀਓਸਾਇੰਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਲੇਸ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਡੇਵਿਡ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਰਥਕੁਏਕ ਅਲਰਟਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਲਈ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ 1988 ਵਿੱਚ ਨੌਰਦਰਨ ਟੈਰੀਟਰੀ ਦੇ ਟੈਨੈਂਟ ਕ੍ਰੀਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 6.6 ਸੀ। ਮੁੱਖ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਦੋ ਭੂਚਾਲ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 1989 ਵਿੱਚ ਨਿਊਕੈਸਲ ਵਿੱਚ 5.6 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ 13 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 160 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ।
ਜੀਓਸਾਇੰਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਲੋਕ ‘ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਸ਼ੇਕਆਊਟ’ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿੱਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭੂਚਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਣ।