ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੂਬਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਦਾਅਵਾ ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 27 ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
“ਕੋਈ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ”
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ “ਅਟੁੱਟ ਅਤੇ ਅਟੱਲ” ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੁਖ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਮ ਵਰਤਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ।
ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ‘ਜ਼ਾਂਗਨਾਨ’ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
27 ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ 27 ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਦਰਰੇ, ਨਦੀਆਂ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੁਖ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਮਸਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨਾ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗਾ।