ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪਪੁਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਲਈ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਪ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਲਣ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੂਸੀ ਕਾਰਗੋ ਉਡਾਣ ਨੇ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਤੈਅ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਬਾਲਣ ਰੂਪਪੁਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ ਫਕੀਰ ਮਹਬੂਬ ਅਨਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਵਾਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਢਾਕਾ ਸਥਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਰੂਟ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ
ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੰਪਨੀ ਰੋਸਾਟੋਮ ਨੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੋਸਾਟੋਮ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਪਪੁਰ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਕੁੱਲ ਸਪਲਾਈ ਕਈ ਕਾਰਗੋ ਉਡਾਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਖੇਪਾਂ ਸੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਗੋ ਉਡਾਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰੋਸਾਟੋਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਰੂਪਪੁਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਰੂਪਪੁਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ ਕੀ ਹੈ?
ਰੂਪਪੁਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਦਮਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੰਪਨੀ ਰੋਸਾਟੋਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 1,200 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 2,400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਰੂਪਪੁਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੂਜੇ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਈਂਧਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਸੌ ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਅੰਤਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ 3,500 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗੈਸ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਲਣਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਲੋਡਸ਼ੈਡਿੰਗ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਸੀ।
ਰੂਪਪੁਰ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਰੂਪਪੁਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ। ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਯੂਨਿਟ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੌਮੀ ਗ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈ ਮੌਜੂਦਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੋਸਾਟੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ਡਿਊਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।